Kontrola stanu technicznego obiektów budowlanych i stałych urządzeń technicznych jest obowiązkiem uregulowanym przez Prawo budowlane. Zapytaliśmy Główny Urząd Nadzoru Budowlanego o to jakie są rodzaje kontroli stanu technicznego, kto może ich dokonywac i jak należy je dokumentować.

budownictwomedyczne.pl

 

BudownictwoMedyczne.pl: Jakimi dokumentami został wprowadzony obowiązek przeprowadzenia w określonym terminie kontroli stanu technicznego obiektów budowlanych i stałych urządzeń technicznych?

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego: Obowiązek przeprowadzania okresowych kontroli stanu technicznego obiektów budowlanych jest uregulowany w Rozdziale 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) „Utrzymanie obiektów budowlanych”, w szczególności w art. 62 ustawy. Obowiązek ten ma na celu zapewnienie utrzymania obiektów budowlanych we właściwym stanie technicznym.

 

BM.pl: Czy trzeba również przeprowadzać inne kontrole i przeglądy w przypadku budynków służących do świadczenia usług medycznych (np. szpitale, przychodnie)?

GUNB: W odpowiedzi na to pytanie należy wyjaśnić, że z przepisów innych niż ustawa – Prawo budowlane również mogą wynikać obowiązki kontrolne nałożone na właścicieli lub zarządców placówek medycznych. Przykładem mogą być przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, sanitarno-higieniczne, ale kontrola ich przestrzegania nie leży w kompetencjach nadzoru budowlanego, lecz innych służb i inspekcji.

 

BM.pl: Jakiego rodzaju kontrole stanu technicznego możemy wyróżnić?

GUNB: Przepisy art. 62 ust. 1 ustawy nakładają na właściciela lub zarządcę obowiązek poddawania obiektów budowlanych następującym kontrolom:

  • okresowym wykonywanym co najmniej raz w roku;

  • okresowym wykonywanym co najmniej raz na pięć lat;

  • okresowym wykonywanym co najmniej dwa razy w roku w przypadku obiektów wielkopowierzchniowych;

  • bezpiecznego użytkowania obiektu.

1. Kontrola okresowa wykonywana co najmniej raz w roku (art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy)

Co najmniej raz w roku należy przeprowadzać okresową kontrolę, polegającą na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, a także instalacji gazowych oraz dymowych, spalinowych i wentylacyjnych przewodów kominowych (art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Ustawodawca nakazuje przeprowadzać tę kontrolę raz w każdym roku kalendarzowym, przy czym między datą kontroli w danym roku a datą kontroli w roku poprzednim nie musi upłynąć równo 365 dni (tj. 1 rok).

2. Kontrola okresowa wykonywana raz na pięć lat (art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy)

Co najmniej raz na 5 lat należy przeprowadzić kontrolę sprawdzającą stan techniczny i przydatność do użytkowania obiektu budowlanego, a także estetykę obiektu oraz jego otoczenia. Kontroli należy poddać również instalację elektryczną i piorunochronną w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów(art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane).

3. Kontrola obejmująca zakres kontroli rocznej i pięcioletniej

Zakres kontroli rocznej i pięcioletniej jest różny, z wyjątkiem części budowlanej, która jest wspólna dla obu tych kontroli. Oznacza to, że właściciel lub zarządca, w roku kalendarzowym, w którym przypada termin wykonania kontroli pięcioletniej może przeprowadzić jedną wspólną kontrolę obejmującą pełny zakres kontroli rocznej oraz sprawdzenie estetyki obiektu i jego otoczenia oraz badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie przewidzianym dla kontroli pięcioletniej.

Sporządzany z takiej kontroli protokół powinien zawierać informacje świadczące o spełnieniu obowiązków wynikających zarówno z art. 62 ust. 1 pkt 1 jak i pkt 2 ustawy – Prawo budowlane.

4. Kontrola okresowa obiektów wielkopowierzchniowych (art. 62 ust. 1 pkt 3 ustawy)

Obowiązkiem tym zostały objęte budynki, które posiadają określoną powierzchnię zabudowy, tzn. przekraczającą 2000 m², niezależnie od powierzchni dachu (budynki, których powierzchnia zabudowy nie przekracza 2.000 m2, bez względu na powierzchnię dachu podlegają kontroli rocznej, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane) oraz inne niż budynki obiekty budowlane o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m². Należy zauważyć przy tym, że przepis ten odnosi się do samodzielnego konstrukcyjnie obiektu budowlanego. Tym samym, jeżeli np. budynek ma powierzchnię zabudowy przekraczającą 2000 m², ale jest podzielony na części dylatacjami przebiegającymi od fundamentu po dach, i każda z tych części jest samodzielnym konstrukcyjnie budynkiem o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 2000 m², wówczas nie podlega kontroli okresowej co najmniej dwa razy w roku.

Zakres kontroli okresowej obiektów wielkopowierzchniowych jest zgodny z zakresem kontroli rocznej, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z tym, że w myśl ustawy kontrole tego rodzaju obiektów należy przeprowadzać co najmniej dwa razy w roku, przed i po okresie zimowym w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada. Użyty przez ustawodawcę zwrot „co najmniej dwa razy w roku” wskazuje, że jest to wymagane minimum.

5. Kontrola bezpiecznego użytkowania (art. 62 ust. 1 pkt 4 ustawy)

Kontrolę bezpiecznego użytkowania obiektu należy przeprowadzać każdorazowo w przypadku wystąpienia czynników zewnętrznych oddziałujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Dotyczy to więc nie tylko sytuacji uszkodzenia obiektu, ale również wystąpienia bezpośredniego zagrożenia takim uszkodzeniem. Dodatkowo niezbędną przesłanką jest zaistnienie zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

 

BM.pl: Jakie należy spełniać warunki, aby stać się osobą uprawioną do przeprowadzania przeglądów?

GUNB: Kontrole okresowe stanu technicznego obiektów (poza kontrolami instalacji elektrycznych, piorunochronnych, gazowych i, w pewnym zakresie, przewodów kominowych) mogą, co do zasady, przeprowadzać wyłącznie osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności i odpowiednim zakresie. Wykaz wszystkich specjalności i specjalizacji techniczno-budowlanych wyodrębnionych w specjalnościach budowlanych określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. poz. 1278).

Wyjątkiem od powyższej zasady są kontrole stanu technicznego instalacji elektrycznych, piorunochronnych i gazowych, które mogą przeprowadzać nie tylko osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej, ale także osoby mające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych, tzn. świadectwa kwalifikacyjne wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych (§ 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci, Dz. U. Nr 89, poz. 828 z późn. zm.). W tym przypadku bez znaczenia jest fakt posiadania lub nie posiadania przez nie uprawnień budowlanych.

Także stan techniczny przewodów kominowych mogą kontrolować nie tylko osoby mające odpowiednie uprawnienia budowlane, ale także w odniesieniu do przewodów dymowych i grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych kominiarze posiadający kwalifikacje mistrza w zawodzie kominiarskim. Natomiast wyłącznie osoby z uprawnieniami budowlanymi mogą kontrolować kominy przemysłowe, kominy wolno stojące oraz kominy lub przewody kominowe, w których ciąg kominowy jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznych.

 

BM.pl: W jaki sposób dokumentowana jest kontrola?

GUNB: Po przeprowadzeniu kontroli, osoba kontrolująca sporządza protokół, który właściciel lub zarządca obiektu ma obowiązek przechowywać i dołączyć do książki obiektu budowlanego (art. 64 ust. 3 ustawy). Przepisy nie określają wzoru protokołu kontroli okresowej, ale powinno z niego przede wszystkim wynikać, w jakim zakresie dana kontrola została przeprowadzona oraz kto i kiedy ją przeprowadził.

Ponadto przepisy ustawy – Prawo budowlane nie przewidują obowiązku zawiadamiania organu nadzoru budowlanego o przeprowadzonych kontrolach okresowych. Obowiązek taki przepisy przewidują tylko w dwóch przypadkach, jednym z nich jest kontrola obiektów wielkopowierzchniowych, drugim kontrola okresowa, podczas której zostają stwierdzone uszkodzenia lub braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.

W przypadku kontroli obiektów wielkopowierzchniowych, przeprowadzanych na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 3 ustawy, osoba kontrolująca jest obowiązana bezzwłocznie pisemnie zawiadomić organ nadzoru budowlanego o przeprowadzeniu kontroli. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy podczas okresowej kontroli obiektu wielkopowierzchniowego zostały stwierdzone nieprawidłowości, czy nie.

W drugim przypadku, w myśl art. 70 ust.1 ustawy – Prawo budowlane, gdy podczas kontroli okresowej zostają stwierdzone uszkodzenia lub braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, właściciele, zarządcy oraz użytkownicy obiektów budowlanych, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani usunąć je w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli. Obowiązek ten powinien znajdować potwierdzenie w protokole z kontroli obiektu budowlanego, a osoba dokonująca tej kontroli obowiązana jest przesłać jego kopię bezzwłocznie do właściwego organu nadzoru budowlanego (art. 70 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane).

Zatem obowiązek przesłania do organu nadzoru budowlanego kopii protokołu kontroli okresowej innej niż kontrola okresowa obiektów wielkopowierzchniowych istnieje jedynie wtedy, gdy podczas kontroli stwierdzone zostały uszkodzenia oraz braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia, zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.

 

BM.pl: Czy przegląd stanu technicznego obiektów budowlanych przeznaczonych do świadczenia usług z zakresu ochrony zdrowia różni się od przeglądu normalnych obiektów?

GUNB: Ustawa – Prawo budowlane nie różnicuje kontroli okresowych stanu technicznego obiektów ze względu na ich przeznaczenie czy sposób użytkowania.

Patronaty medialne